Over 1001 Italianen

Al eeuwen komen Italianen naar Nederland, als bankiers, instrumentmakers, stucwerkers, schoorsteenvegers, terrazzowerkers, ijsmakers. Maar pas na de tweede wereldoorlog kwamen ze in de industrie te werken. Ze kwamen vanaf de jaren veertig naar Nederland voor werk, de prachtige Italiaanse arbeiders. Leefden hier en trouwden hier. Braken hun plechtig voornemen om terug te keren naar de familie in het vaderland.

Immigratie is een drastisch en een dramatisch middel. Zeker voor de betrokkenen en hun families. Het gastland heeft meestal weinig boodschap aan dat drama. Beste Nederlanders, weten we bij benadering hoeveel Italianen destijds de verhuizing naar ons land aandurfden? Hoeveel hier bleven? Beseffen we dat deze groep Italianen de eerste groep georganiseerde arbeidsmigranten in Nederland was?

De mijlpaal in deze zaak was de wervingsovereenkomst die de regeringen van Nederland en Italië met elkaar aangingen op 6 augustus 1960, tweeënhalf jaar na de ondertekening van het Verdrag van Rome. Nederland zat te springen om arbeidskrachten, veel jonge Italianen zaten in een uitzichtloze situatie zonder werk. De overeenkomst was niet de eerste van deze aard tussen de beide landen, wel de eerste in EEG-verband. Deze ‘gastarbeiders’ kwamen als pioniers naar Nederland. Ze zijn de wegbereiders van de grote mediterrane migratie, stonden aan de wieg van onze multiculturele samenleving. Ook vandaag vestigen zich nog steeds Italianen in Nederland.

Het meerjarenproject 1001 Italianen stelt zich ten doel de 50-jarige Italiaanse aanwezigheid in Nederland in kaart te brengen en breed toegankelijk te maken. Wie zijn de Italianen van Nederland? Hoe verging het de pioniers en hun nazaten? Wat is hun bijdrage aan de Nederlandse geschiedenis, wat bindt hen vandaag aan Nederland?




Il progetto crossmediale 1001 Italiani comprende una piattaforma online, una mostra digitale, un libro, un documentario ed un ciclo di dibattiti e conferenze. Il progetto trae spunto dalla ricorrenza dei 50 anni della firma del trattato bilaterale “Wervingsverdrag” che regolava l’emigrazione di lavoratori a contratto verso i Paesi Bassi.

I lavoratori italiani erano da anni di fatto presenti in Olanda ma il trattato del 1960 dà inizio all’era dei cosiddetti “gastarbeiders”, (lavoratori ospiti) intesi come manodopera temporanea in caso di cattiva congiuntura nel mercato del lavoro. Il trattato del 1960 si può considerare il modello sul quale si baseranno i trattati successivi con gli altri paesi di emigrazione dell’area mediterranea: Spagna (1961), Portogallo (1963), Turchia e Malta (1964), Grecia (1966), Marocco (1969), Jugoslavia e Tunisia (1970).

A causa di e grazie al trattato arrivano i primi veri emigranti del dopoguerra, che aprono la strada alla societa multietnica olandese.Gli italiani sono al giorno d’oggi quasi invisibili in Olanda. Tutti in Olanda conoscono il gelataio italiano o il pizzaziolo, ma chi sono tutti gli altri? Il cinquantesimo anniversario della firma del trattato è il pretesto per riflettere sul ruolo spesso decisivo, ma per lo più negletto, che i lavoratori italiani a partire dagli anni 50 e 60 hanno svolto all’interno della società e dell’economia olandese. La voce degli italiani e di altri ‘piccoli’ gruppi non può e non deve mancare nella scrittura della storia nazionale olandese, all’interno della quale ha pieno diritto di figurare.

1001 Italiani raccoglie le storie e la storia degli immigrati italiani in Olanda negli ultimi 50 anni: gastarbeiders, giovani politicamente impegnati, artisti, studenti Erasmus, ricercatori universitari, expats, neolaureati alla ricerca di primo impiego.

Gli italiani non si possono racchiudere dentro un’unica categoria. La grande differenziazione riguardante il periodo di migrazione e la provenienza geografica e sociale delineano un’immagine di tante Italie a contatto con la dinamica società olandese dell’ultimo cinquantennio. La storia degli italiani in Olanda è sicuramente vivace, ricca di aneddoti, conflitti, colori, odori. Una storia di un amore ricambiato tra gli immigratie italiani e l’Olanda intesa come seconda patria. Centrando l’attenzione sulle testimonianze dirette degli immigrati si indovina una comunità molto diversificata, attaccata alla propria identità ma flessibile al punto tale da guadagnarsi il predicato di ‘integrata’.

WORD 1 VAN 1001!

Word vriend van 1001 Italianen, doneer!

Een groot project als 1001 Italianen is niet mogelijk zonder de steun van velen. De substantiële steun van verschillende fondsen verschaft het project een solide basis. Maar voor verder reikende ambities is 1001 Italianen aangewezen op particuliere sponsoring.

Voelt u zich met dit project verbonden? Dan kunt u ons helpen om deze ambities volledig te realiseren door een grotere of kleinere donatie te maken.

U kunt uw donatie overmaken op:
ING rekeningnummer 4214632, tnv Stichting Culturissima te Amsterdam,
Ovv: ‘donatie 1001 IT’.
IBAN: NLS6INGB0004214632, BIC: INGBNL2A

Bij een donatie van 101 euro of hoger, ontvangt u een cultureel cadeau (boek, DVD) van ons!
En u krijgt een naamvermelding (indien gewenst) op onze sociale media pagina’s.
Bij een donatie van 1001 euro en hoger wordt uw naam vermeld op onze website.
Bedrijven kunnen contact met ons opnemen over mogelijke financiële ondersteuning.

Aiutateci a completare il progetto 1001 Italiani!

Un grosso progetto come il nostro non è realizzabile senza il sostegno di molti. Diverse fondazioni e organizzazioni ci hanno onorato di consistenti sussidi. Ma per realizzare pienamente i nostri obiettivi abbiamo bisogno di un ulteriore contributo da parte degli amici di 1001 Italiani!

Le donazioni sono da effettuare sul conto corrente:
ING 4214632, a nome di Stichting Culturissima, Amsterdam,
Codice IBAN: NLS6INGB0004214632, codice BIC: INGBNL2A
Causale versamento: ‘donazione 1001 IT’

Donazioni al di sopra di 101 euro vengono premiate con un regalo culturale (libro, DVD) e verranno pubblicate (previa autorizzazione) sulle nostre pagine social media. Donazioni al di sopra di 1001 euro verranno pubblicate anche sul presente sito, sempre dietro autorizzazione del donatore.
Per altri tipi di contributo finanziario si prenda contatto con l’organizzazione.

GRAZIE 1001!

Agenda

Agenda 2012

• Follow up fase (2012-2013): 1001 Italianen Onderweg in Nederland en in Italië, productie documentaire, productie boek
• 20 mei: presentatie, lezing in Eindhoven

Agenda 2011

• Winter: start productie documentaire 1001 Italianen
• 15 december: lezing bij Dante Alighieri Amersfoort
• 27 november: presentatie en lezing door Will Tinnemans ihkv van de Achterbandag van stichting LIZE – Download PDF uitnodiging
• 25 november: debat en lezing door Will Tinnemans ihkv Anima Migrante in Delft –
  Download PDF uitnodiging
• 19 november-19 december: expositie 1001 Italianen in de IJmond –
  Download PDF uitnodiging
• 4-6 november: middagprogramma ihkv expositie Fratelli d’Italia in Utrecht
• 9 oktober: lezing bij Dante Alighieri Leeuwaarden
• 20 september: lezing bij Dante Alighieri Breda
• 17 & 18 september: minitentoonstelling ihkv event Fortissimo, Fort Altena, Werkendam
• 7 & 14 juli: presentaties ihkv expositie Buurtwinkels ism Amsterdam Museum, resp. in Amsterdam-Noord en Amsterdam-Oost
• 26 juni: 1001 Italianen in Noord, de Italianen van de ADM, tour ihkv De Dag van de Amsterdamse geschiedenis ism Amsterdam Museum
• 29 mei: presentatie ihkv Italië Event, Kasteel De Haar, Haarzuilens
• 21 mei: presentatie project bij de landelijke Giornata 2011 van Dante Alighieri in Rotterdam
• 14 mei: presentatie project ter gelegenheid van de viering 50 jaar Italianen in Oldenzaal
• 19 april: lancering donatieactie Word 1 van 1001!
• 19 april-19 augustus: opening digitale tentoonstelling 1001 Italianen in het Nationaal Archief
• 12 april: presentatie project bij het Italiaans Cultureel Instituut Amsterdam in het kader van 150 jaar Italië

Agenda 2010

• 2 december 2010: lancering project 1001 Italianen en Verhalenarchief in het Nationaal Archief. Download PDF uitnodiging.
• 2 december 2010: start reeks lezingen en debatten 1001 Italianen
• 1 december 2010: website 1001Italianen.nl online
• 6 augustus 2010: webspecial 1001Italianen op Vijfeeuwenmigratie.nl online

Het initiatief

Daniela Tasca is de vrouw van 1001 Italianen. Geboren op Sicilië kwam zij in 1989 als Erasmus-student naar Nederland, wat er onder andere toe leidde dat ze ging meewerken aan het Van Dale woordenboek Nederlands-Italiaans. Na werkervaring te hebben verworven als redacteur van de publieke omroep, rondde ze een opleiding tot programmamaakster af bij Studio Bromet. In 2007-2009 verscheen haar succesvolle project De Spaghettiflat, Little Italy in de polder. Het project, gerealiseerd in samenwerking met Tonino Boniotti/Arcobaleno Media Producties, bestaat uit drie onderdelen: de documentaire, het boek en de webspecial op Vijfeeuwenmigratie.nl. Het drieluik kan beschouwd worden als de succesvolle voorloper van 1001 Italianen.

Naar de website van Daniela Tasca/Mediaterra

Stichting Culturissima

Het crossmediale project 1001 Italianen wordt uitgevoerd door Stichting Culturissima

Bestuur:	Drs Dasja Koot: voorzitter Drs Giovanni Massaro: secretaris Drs Ariane Vervoorn: penningmeester
Adviseurs:	Boudewijn Sittrop, Kees de Groot, Corrina Manara en Marika Viano
Artistiek coördinator:	Daniela Tasca
Zakelijk coördinator:	Ad van Dam

Comité van Aanbeveling

Prof. Dr. Frank Bovenkerk cultureel antropoloog, emeritus hoogleraar Universiteit Utrecht

Mw. Emine Bozkurt EU-parlamentariër

Dhr. Beppe Costa theatermaker

Mw. Joan Ferrier directeur E-Quality kenniscentrum voor emancipatie, gezin en diversiteit

Mw. Chantal Gill’ard voormalig lid Tweede Kamer

Dhr. Paolo Giuseppin bestuurslid stichting Lize, overlegpartner Rijksoverheid Zuid-Europese gemeenschappen

Dhr. Sadik Harchaoui directeur FORUM

Dhr. Pierre Heijnen lid Tweede Kamer

Dhr. Ed Klute directeur Miramedia

Mw. Manita Koop directeur van Regio Water Stad Land, voorzitter Contact Onderwijs Bedrijfsleven KvK Den Haag, voormalig gedeputeerde provincie Zuid-Holland

Dhr. Martin Kromwijk directeur van woningcorporatie Woonbron

Prof. Dr. Vincenzo Lo Cascio emeritus hoogleraar Italiaanse Taalkunde aan de Universiteit van Amsterdam

Dhr. Silvio Marchetti voormalige directeur Italiaans Cultureel Instituut in Nederland

Prof. Dr. Eric Moormann hoogleraar Klassieke Archeologie Faculteit der Letteren Universiteit Nijmegen, voorzitter vereniging Dante Alighieri Amsterdam

Dhr. Mohamed Rabbae antidiscriminatie activist, voormalig Tweede Kamerlid

Mw. Thekla Reuten actrice

Dhr. Gino Scalzo vertegenwoordiger eerste generatie Italiaanse migranten, voormalig raadslid Delft

Contact

Stichting Culturissima
Hoofdweg 9 C
1058 AV AMSTERDAM

E: info@1001italianen.nl
M: 06 - 25 124 584
W: www.1001italianen.nl

A Presto!

Sponsors en samenwerking

1001 Italianen ontving medewerking en financiële tegemoetkomingen van zijn partners: Nationaal Archief, Vijfeeuwenmigratie, Will Tinnemans, LIZE.

Daarnaast hebben tal van personen en organisaties een bijdrage geleverd om 1001 Italianen mogelijk te maken.

Dank aan:

Stichting Madonna Filippa, e-Cultura, Freshbits, Lemon Factory, Arcobaleno Media Productie, Beeld & Geluid, MTNL, School der Poëzie, ImagineIC, HollandDoc, Querido, DSV Media, ItalianEntertainment, GoodThingsfromItaly, Cinemien, fotoAntonioDiMaggio, ViaViano Cross Cultural Communication, Italiaanse verenigingen Delft, Dieren, Hengelo, Oldenzaal, Tegelen, Utrecht, Italiaanse Ambassade, Italiaans Consulaat, Italiaans Cultureel Instituut, Nederlandse Ambassade in Italië, Nederlands Consulaat in Italië, Italiaanse ComItEs in Nederland, Anouk Bekker, Anna Bucchetti, Pina Cardia, Antonella Ciuffoletti, Claudia Di Palermo, Tjarda de Haan, Andrea Mantione, Alessandro Mazza, Massimo Salomone, Marten Siderius, Vincenzo Toscani, Francesca Zagarese, Adriano van der Velden, Martha Wedts de Swart, alle personen en families die materiaal beschikbaar hebben gesteld voor het project.

Grazie a tutti!

Links & Pers